“Okyanus İçin 10.000 Gemi” adı verilen bu küresel girişim, hava tahminlerinin doğruluğunu ve okyanus izleme kapasitesini artırmayı hedefliyor. Ayrıca hava ve okyanus gözlemleri için donatılmış gemi sayısını artırmayı amaçlıyor.

Dünyanın %70’inden fazlasını okyanuslar kaplasa da, bu geniş alanların önemli bir bölümü hâlâ yeterince izlenemiyor. Sınırlı gözlem ağı, bazı hava olaylarının ve iklim sistemlerinin anlaşılmasında kritik bilgi eksikliklerine yol açıyor. Yeni girişim ile birlikte mevcut 2.000 gemilik gözlem filosunun 10.000 ticari gemiye çıkarılması hedefleniyor. Bu gemiler, gerçek zamanlı hava durumu ve yüzey okyanus verileri sağlayarak hava tahminlerinin, erken uyarı sistemlerinin ve iklim gözlemlerinin doğruluğunu artıracak.

Girişim; Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF), UNESCO Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) gibi önemli kuruluşların ortak liderliğinde yürütülüyor. Norveç merkezli araç taşıyıcı firma Höegh Autoliners, projeye destek veren ilk denizcilik şirketlerinden biri oldu. Şirket, filosunu bu girişime tahsis ederek okyanus verilerinin artırılmasına katkı sağlamayı, hem toplum hem de denizcilik operasyonları açısından fayda sağlamayı hedefliyor.

Yüzyıllardır denizlerde seyreden gemiler, okyanus ve atmosfer gözlemlerinde bilime ve deniz güvenliğine büyük katkılar sağladı. Bu yeni girişim, gemi temelli gözlem altyapısının küresel ölçekte ölçeklendirilmesini hedefleyen daha geniş kapsamlı okyanus izleme reformlarının bir parçası.

Ayrıca bu girişim, Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Bilim Konseyi (ISC) tarafından yürütülen Küresel Okyanus Gözlem Sistemi’nin (GOOS) temelini oluşturan Argo programının yeniden yapılandırılmasını da destekler nitelikte. 2000’li yılların başında başlatılan uluslararası Argo programı, okyanuslarda 2.000 metre derinliğe kadar sıcaklık ve tuzluluk verilerini sağlayan 4.000 otonom şamandıradan oluşan bir küresel ağ ile gerçek zamanlı gözlemler sağlıyor.

Ancak değişen okyanus koşulları göz önüne alındığında, bilim camiası Argo programının daha da geliştirilmesi gerektiğini düşünüyor. 2030 yılına kadar programın gözlem kapasitesinin genişletilmesi, okyanus yüzeyinden deniz tabanına kadar kapsamlı izleme yapılabilmesi hedefleniyor. Ayrıca, gözlemlenen fiziksel ve kimyasal parametrelerin çeşitliliği de artırılacak. Argo programının yeni aşamasında, 6.000 metre derinliğe kadar olan okyanusları izlemek üzere 1.200 yeni şamandıra daha konuşlandırılacak.