ABD–Çin Arasında Liman Ücretleri İçin Bir Yıllık Ateşkes Anlaşması

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, karşılıklı olarak uyguladıkları liman hizmet ücretlerini, iki ülke bağlantılı gemiler için 10 Kasım 2025 itibarıyla bir yıl süreyle askıya alma konusunda anlaşmaya vardı. Söz konusu karar, ticari görüşmelerin ardından açıklanırken, iki ülke arasında denizcilik ve ekonomik ilişkileri istikrara kavuşturmayı amaçlıyor.

SUMMARY:

The United States and China have agreed to suspend their respective port service fees on vessels with a U.S. or Chinese nexus for one year, effective 10 November 2025. The decision, announced following recent trade discussions, aims to stabilize maritime and economic relations between the two countries.

30 Ekim 2025’te varıldığı bildirilen ticaret anlaşmasının ardından Beyaz Saray, 1 Kasım 2025 tarihli bir bilgi notu yayımladı. Notta, ABD Başkanı Donald J. Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Güney Kore’de gerçekleştirdiği görüşmelerde “ticari ve ekonomik bir mutabakata” varıldığı vurgulandı. Bu kapsamda, Çin bağlantılı gemilere uygulanan ABD liman hizmet ücretlerinin bir yıl süreyle askıya alınacağı belirtiliyor: “Amerika Birleşik Devletleri, 10 Kasım 2025’ten itibaren bir yıl boyunca, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemi inşa sektörlerinde hâkimiyet hedeflemesine yönelik Section 301 soruşturması kapsamında aldığı önlemlerin uygulanmasını askıya alacaktır. Bu süreçte ABD, Section 301 çerçevesinde Çin ile müzakerelere devam edecek ve Güney Kore ile Japonya’yla birlikte Amerikan gemi inşasını canlandırmaya yönelik iş birliğini sürdürecektir.”

Çin Ticaret Bakanlığı da anlaşmayı doğrulayan bir açıklama yayımladı. Bakanlık, ABD’nin öncelikle kendi Section 301 tedbirlerini askıya alacağını, Çin’in ise buna karşılık ABD bağlantılı gemilere uygulanan özel liman ücretlerini bir yıl boyunca durduracağını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasına göre, Kuala Lumpur’daki ticaret görüşmelerinde iki ülke heyetleri arasında şu çerçevede bir mutabakat sağlandı:

• ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemi inşa sektörlerine yönelik Section 301 soruşturmaları kapsamında yürürlüğe koyduğu tedbirlerin uygulanmasını bir yıl boyunca askıya alacak.
• ABD’nin bu adımını takiben Çin de karşı önlemlerini aynı süre boyunca askıya alacak.
• Görüşmelerde elde edilen olumlu sonuçlar, iki tarafın eşitlik, karşılıklı saygı ve karşılıklı fayda prensipleri doğrultusunda iş birliği yaparak ticari sorunlara çözüm üretebileceğini ortaya koyuyor.

Uygulama detayları netleşmeyi bekliyor

ABD’nin askıya alma kararını 10 Kasım 2025’te yürürlüğe sokması hâlinde, Çin’in de aynı tarih itibarıyla karşı önlemlerini durdurması bekleniyor. Ancak bu tarihe kadar olan “geçiş sürecinde” ücretlerin uygulanmaya devam edip etmeyeceği konusunda henüz resmî bir açıklama yapılmadı. Ayrıca, bu dönemde ödenmiş veya ödenecek ücretlerin iadesine ilişkin olası bir mekanizma hakkında da bilgi bulunmuyor. Bazı gemi işletmecilerinin, ABD’li hukuk danışmanlarından görüş almaya başladığı bildiriliyor.

Denizcilik şirketlerinin, belirsizliğin sürdüğü bu süreçte, ABD veya Çin hukukuna hâkim uzmanlardan görüş almaları öneriliyor. Ayrıca ilgili şirketler, kulüplerinin ABD–Çin tarifeleri konusunda görevli ekipleriyle ya da kendi olağan kulüp temsilcileriyle iletişime geçerek destek alabilir.